Uğur Gürses: Para Politikası Geride Kaldı

Bir merkez bankasının zamanlama konusunda siyasal kaygılarının olduğu algısı, yeterince kredibilite azaltıcı bir durum.
 

Merkez Bankası, uygulamaya koyduğu ve altı ayı geçen bir sürede beklediği etkiyi göstermeyen politika karışımına karşı ‘bir süre daha sabır’ tavsiye edip herhangi bir değişiklik yapmadı. Bu, ‘seçim öncesi hareketsizlik’ olarak yorumlandı. Bir merkez bankasının politika kararının zamanlaması konusunda siyasal kaygılarının olduğu algısı, yeterince kredibilite azaltıcı bir durum.
 

Bu durum aslında yeni de değil. Önce, bu politikanın etkilemesini beklediği parasal alan olan kredilerdeki büyüme artışına yüzde 25’lik bir hedef işaret edildi. Kredilerdeki yüzde 25’lik artışın, cari açıktaki yüzde 5.4’lük seviye öngörüsü ile uyumlu olduğu anlatılmıştı. Bu eşiğin çok üzerinde bir kredi artışı olduğu görüldüğünde, bu defa analist ve ekonomistlere 2006-2010 dönemindeki artış eğilimini izlemeleri işaret edildi.
 

Zaman her şeyin ilacı mı?
 

Politika çalışmıyor; bu defa Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in seslendirdiği gibi bir görüş ortaya atılıyor. Para politikası kararlarının ‘sonucunun en iyi ihtimal 9 ay sonra alınacağı’ anlatılıyor. Doğru, para otoritesinin aldığı politika faizi değişikliklerinin parasal aktarım mekanizması ile etkili olması zaman alıyor. Politika faizlerinin değiştirilmesi halinde, bunun aktarım mekanizmasıyla iç talep üzerine etki yapması kimi ülkede çok kısa sürede, bizim gibi kimi ülkede ise 6 ila 9 ayı buluyor. Bunun da fiyatlar ve enflasyon üzerinde etkisi için bir süre geçmesi gerekiyor. Ama başta Bakan Şimşek olmak üzere bu görüşe bağlananların yanıldığı ve anımsamaları gereken birkaç nokta var; birincisi, altı ay içinde faizler sıkılaştırılmadı, düşürüldü. Olasılıkla bunun etkisini görüyoruz. İkincisi de, sıkılaşma faizlerde değil zorunlu karşılıklarda yapıldı. Yani sonuçlarının hemen alındığı bir politika aracı kullanıldı. Karşılıkların arttırılması ve fiilen yürürlüğe girmesiyle bankaların maliyetleri arttı, borç verilebilir fonları etkilendi.
Ama diğer taraftan da bir bütün olarak bakılırsa; maliyet kanalında, en başında faiz indirimleriyle önce gevşeme sağlanırken, sonraki zorunlu karşılık artışları sıkılaşma getirse de toplamda ‘minimal’ bir sıkılaşma noktasına gelindi. Bir taraftan karşılık artışıyla bankaların borç verilebilir fonları azaltılırken, diğer taraftan açık piyasa işlemleri kanalıyla da yerine konuldu. Yani etkisiz bir tasarım var.

 
Madem hedef zorda?
 

Enflasyon cephesinde gelinen yer de çok ‘konforlu’ bir yer değil. Yıl sonu enflasyon hedefinin yüzde 5.5 olduğu yerde, çekirdek enflasyonun yüzde 4.4 olmasının anlamı şu; eğilim bir tarafa, uluslararası emtia fiyatları gibi herhangi bir dış etkenle hedefin üzerine çıkılması uzak değil. Bu durumda “Ne yapalım, dış etkenler” açıklaması raftan yeniden indirilmeyecek mi? Bugünden enflasyonun yıl sonunda yüzde 5.5’lik hedefin üzerinde olabileceğini söyleyen banka neden bekler ki?

 
Giderek politika bileşiminin çalışmadığı görüşü ve enflasyon konusundaki kaygılar artıyor, bu konudaki görüşler daha açık ve net biçimde yazılıyor. İşte, İş Yatırım ekonomistlerinin Para Politikası Kurulu kararından sonra yazdıkları yorum: “Enflasyon cephesinde Merkez Bankası’nın orta vadeli öngörülerine katılmıyoruz. Görece yüksek seyreden emtia fiyatları, daralan çıktı açığı ve zayıf TL, enflasyon adına endişeli olmamıza neden oluyor. Dolayısıyla enflasyon cephesinde Merkez Bankası’na kıyasla daha karamsarız. 2011 ve 2012 yılı TÜFE tahminlerimiz yüzde 7.5 ve yüzde 7 seviyesinde bulunuyor.”
 

Hem hatalı politika tasarımı hem de tasarımı revize etmeden ya da rafa kaldırmadan bundan umut besleme çağrısı yapan bir yaklaşım; önden gitmesi gerekirken, bir yabancı yatırım şirketinin, Merrill Lynch’in tanımladığı gibi ‘gelişmelerin gerisinde kaldı’.

Uğur GÜRSES

Radikal Gazetesi

Add a Comment

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.

Kudret Ayyıldır

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD

Önceki yazıyı okuyun:
FOREX: Dollar Losses Ground as Stocks Rise Ahead of US GDP Revision

The Dollar fell on waning safe-haven demand ahead of a report set to show the US economy grew faster than...

Kapat