Uğur Gürses: Dövizde ‘Şişeden Çıkan Cine’ Çare

Para Kurulu’nun gecelik borç verme faizini yüzde 9′dan 12.5′e çekme kararı bir faiz arttırım kararı değil.

 
Son bir yılda Merkez Bankası’nın yürüttüğü politikaların iddiası ‘finansal istikrarı’ sağlama idi. Ne yazık ki bizatihi bu politikalar finansal istikrarın tuğlalarını gevşetti.

 
Enflasyon neden artıyor? Gevşek para politikası ve kur artışından. Kur neden artıyor? Merkez Bankası’nın son bir yıldır yürüttüğü para ve döviz kuru politikasından, giriştiği kur savaşından, döviz kuru seviyesine ilişkin beyanlarından.
Banka şimdi iletişim metinlerinde, bunu ‘dışsal bir olgu’ gibi sunmaya çalışıyor. İkincisi ise tuhaf biçimde, enflasyonun çıkmasına tepki vermeyen (ki nedeni kendisi) banka, bunun orta vadeli beklentileri bozmasına izin vermeyeceğini söylüyor: “Türk Lirası’nda yakın zamanda gözlenen aşırı değer kaybı, işlenmemiş gıda fiyatlarındaki baz etkisi ve fiyatı yönetilen/yönlendirilen ürünlerdeki ayarlamalar nedeniyle önümüzdeki aylarda enflasyonda belirgin bir yükseliş gözlenecektir. Merkez Bankası, bu durumun orta vadeli enflasyon beklentilerini ve görünümünü etkilemesine izin vermeyecektir.” 

 

Fasit daire

 
İşte bu tablo ayrıca, kendini besleyen ilave bir süreci yaratıyor; para politikasına olan güvensizlik beklentileri bozuyor, bu döviz kuruna yansıyor, kur artışı enflasyon bekleyişlerine yansıyor. Enflasyonu bozan banka ‘Bari siz umudunuzu bozmayın’ havasında.
Geçen hafta, Merkez Bankası’nın karar organı olan Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısından, gecelik borç verme faizinin yüzde 9’dan yüzde 12,5’e çekilmesi kararı çıktı. Bu karar bir faiz arttırımı kararı değil. Bu kararın nasıl bir etkisi olacağını anlamak için hangi tür işlemleri ve kimi etkileyeceğine bakmak gerekir.
 

Büyük ‘toptan parasal kanal’, Merkez Bankası’nın düzenlediği haftalık repo ihaleleri ile piyasaya para verdiği kanaldır. Burada Merkez Bankası yüzde 5.75 faiz üzerinden miktar ihalesi yapmaktadır. Bu faiz oranını da politika faizi yapan budur. Piyasanın ihtiyacı olan kabaca 60 milyar TL, yüzde 5,75 üzerinden bankalara verilmektedir.
 

Gecelik para piyasası bir buçuk yıl önce, Merkez Bankası’nın politika faizini belirlediği vade olmaktan çıktı. Yani Merkez Bankası belli bir faiz koridoru çerçevesinde (yüzde 5-9) bu vadeyi gözetiyor, bunun dışında taraf olmuyor. Geçen hafta alınan kararla, bu koridor yüzde 5 ila 12,5 aralığına genişletildi. 

 

‘Taşları bağlamak’

 
Merkez Bankası açısından gecelik piyasa, haftalık bazda likidite ihtiyacını gidermiş ama beklemediği giriş ya da çıkışları olan bankaların başvuracakları alternatif bir vade olarak görülmektedir. Banka gecelik vadede kendisine başvuranlara bu faiz oranları ile işlem yapmaktadır. Banka, elinde para kalan bankaların parasını yüzde 5’le almaya devam ederken paraya ihtiyacı olanlara ise yüzde 9’la değil yüzde 12,5’le verecektir.

 
Yani likidite hesabını ‘son dakikaya’ bırakanlar yüksek faizle cezalanacaktır. Oysa aynı bankalar, haftalık vadede repo ihalesine girdiklerinde yüzde 5,75’le almaya devam ediyor olacaklar.

 

Bu kararın banka açısından hedef kitlesi çok belli; ağırlıkla son dakikada TL ihtiyacı ortaya çıkanlar, yani günlük olarak döviz alımı peşinde koşanlar! Yani Merkez Bankası gecelik borç verme faizini yükseltirken birincil olarak enflasyonu değil, döviz kurunu yukarı çeken spekülatif eğilimi hedefliyor. Yani ‘şişeden çıkardığı cini’! Aşırı biçimde dalgalanan döviz piyasasında bu işe yarar mı? Sanmam. Bu, ‘köpeği değil taşları bağlamakla’ meşgul olmak demek.

  
Cuma günü İMKB bünyesindeki ortalama 7-8 milyar TL’lik bir hacmi olan gecelik repo işlemlerine bakılırsa; sona kalan bazı bankalar Merkez Bankası’ndan yüzde 12.5’le borç aldılar. Gecelik vadede geçmişte nasıl aldılarsa öyle.

Uğur GÜRSES

Radikal Gazetesi

 

Add a Comment

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.

Kudret Ayyıldır

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD

Önceki yazıyı okuyun:
LiderForex: 24 Ekim 2011 Sabah Analizi

EUR/USD ANALİZ Bank of America Merrill Lynch´e göre ABD´nin AAA kredi notunun, bütçe açıklarına yönelik endişelerle bu yılsonuna kadar bir başka kredi...

Kapat