Uğur Gürses: ‘Yaşam Nasıl’: Bir yüzleşme

Yaşam memnuniyeti bakımından Türkiye yurttaşları OECD içindeki 34 ülke içinde son 10′da yer alıyor.

 
2023 yılında dünyanın kaçıncı ekonomisi olacağımızı merak ediyor musunuz? Milli gelir büyüklüğü bakımından 2023’te 15. ya da 12. sıraya yükselsek yaşam memnuniyetimiz yükselecek mi? Yanıt: Bugün mevcut diğer koşulları değiştirmeyeceksek artmayacak.
O yüzden, başta Avrupa ve ABD’de olmak üzere gelişmiş ülkelerdeki krizin seyrine bakıp, “Onlar batıyor, bizim ekonomimiz daha iyi” söylemiyle oyalanmasak iyi olacak. Neden mi? Bunu anlamak için OECD’nin geçen hafta yayımladığı kapsamlı bir rapora bakmayı öneriyorum. Çünkü ülkemiz, OECD’nin ‘Daha İyi Yaşam Endeksi’ne göre son sırada yer alıyor. Kişi başı gelirimiz artıyor, yaşam koşullarımız iyileşiyor olabilir. Ancak bu diğer ülkeler için de geçerli. ‘İyi yaşam’ bakımından 34 OECD üyesi arasında sonuncu sıradaki yerimiz, yapmamız gerekenleri daha hızla yaşama geçirmek için bir yüzleşme aynasıdır.

 
OECD geçen hafta ‘Yaşam Nasıl?’ (How’s Life) adlı bir rapor yayımladı. Raporun geçmişi ve altyapısında, ekonomik büyüklüklere bakarak ‘gelişmişlik’ ölçümü ya da sıralaması yapmanın çok da doğru olmadığı düşüncesinin giderek kabulü var. 

 
Parayla saadet?

 
Artık tüm dünyada, gelişmişlik, ‘iyi olma’ (well being) kavramıyla ölçülme eğiliminde. ‘İyi hissetme’, ‘iyi olma’ hali de hem maddi yaşam koşullarıyla hem de yaşam kalitesiyle temelleniyor. Bir de bunun sürdürülebilirliği ayağı var. Peki, bunu nasıl ölçeceğiz? OECD 10’dan fazla temel kriterle bunu ölçmeye çalışıyor. Maddi yaşam koşulları arasında gelir ve gelir dağılımı, servet, iş olanakları, istihdam, barınma koşulları geliyor. Yaşam kalitesi ölçümünde ise sağlık durumu, çalışma-özel yaşam dengesi, eğitim, yetenekler ve meslek, toplumsal ilişkiler, yurttaş ve devlet ilişkisi, siyasal yaşama katılma, iyi işleyen demokrasi, çevre koşulları, bireysel güvenlik gibi kriterler yer alıyor.

 
TÜİK tarafından 2003-2009 arasında yapılan yaşam memnuniyeti araştırmalarında, ülkemizde kendini ‘mutlu’ olarak ifade eden bireylerin oranı yüzde 54 ila 61 arasında seyretmiş. ‘Mutsuz’ olarak ifade edenler ise yüzde 7 ila 15 arasında olmuş. Kabaca yüzde 30’luk bir kitle ise kendini mutsuzluk ve mutluluğun arasında, ‘orta’ bir yerde görüyor. Bu haliyle, yaşam memnuniyeti bakımından Türkiye yurttaşları OECD içindeki 34 ülke içinde son 10’da yer alıyor.

 
Zaman zaman bakanlarımızın “Dünya bize hayran, ekonomimizin büyüme hızı OECD birincisi oldu” türünden açıklamalarının çok da fazla bir değerinin olmadığı gerçekliği ile karşılaşıyoruz; toplam istihdamda olsun, kadın istihdamında olsun en düşük oranımızla birinciyiz, iş kazalarında da birinciyiz OECD’de! 

 
İnsanca yaşam

 
Yaşam kalitesinde de kötü koşullarda ilk sıralarda, iyi koşullarda son sıralarda yer alıyoruz. OECD, iyi barınma koşullarına sahip olmanın; bireylerin sağlıkları ve çocuk gelişimi açısından çok önemli olduğunu hatırlatıyor. Burada da bizi OECD birincisi yapan bir unsur var. O da Türkiye yurttaşlarının yüzde 40’ının barındığı konutta tamir gerektiren bir sorunu var. En yakın AB ülkesinde bu oran yüzde 15-20 aralığında. Hane halkının kullanabileceği bir tuvaleti olmayan konutta yaşayanların oranı yüzde 12.4 ile birinci sırada olan ülke, yine Türkiye ne yazık ki.
 

Sağlık konusundaki karşılaştırmalarda Türkiye son 10 içinde yer alsa da hızlı bir ilerleme ve iyileşme gösterdiği OECD tablolarına da yansımış. Yetişkin sağlığı konusunda OECD ortalamasına yakın. Zengin-yoksul arasındaki fark da gelişmiş ülkelerden farklı değil.
İş dışında geçen zaman da iyi yaşam konusunda önemli bir gösterge. Ama Türkiye yurttaşlarının buna zamanı yok! Çünkü ülkemizde, haftalık 50 saati aşan çalışan oranı yüzde 45! OECD içinde en yakın ülke Meksika’da bu oran yüzde 23, AB’de ise Fransa yüzde 8.5!
Hâlâ 2023’te milli gelirin nereden olacağını merak ediyor musunuz?

 
Uğur GÜRSES

Radikal Gazetesi

 

 
 
 
 
 
 

Add a Comment

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.

Kudret Ayyıldır

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD

Önceki yazıyı okuyun:
Tepkiye devam

IMKB100 için kötümser görüşümüz devam etmekle birlikte endekse göre daha iyi performans gösterecek hisseler olduğunu düşünüyoruz. Hissenin geçmiş performansının düşük...

Kapat