Seyfettin Gürsel: Enflasyonla Başımız Dertte

Esas endişelenilmesi gereken, yüzde 10′luk psikolojik eşiğin aşılmış olması değil enflasyonun yapısal katılığı.
 

Bugün Avrupa’yı durgunluğun ve dağılmanın eşiğine getiren borç krizini yazmayı planlıyordum. Pazartesi günü açıklanan enflasyon rakamları tatsız bir sürpriz yaptı. Avrupa’yı haftaya erteliyorum. Enflasyonun yükselmesi zaten bekleniyordu. Tatsız olan, enflasyonun beklenenden daha yüksek çıkması ve bunun nedenleri. Yıl sonunda çift haneli enflasyon ile yeniden buluşacağımız yüksek ihtimal. Geçen yıl aralıkta fiyat düzeyi kasıma kıyasla mevsimsel nedenlerle 0,3 puan düşmüştü. Bu kez aralık ayında enflasyonun pozitif çıkması mevsimsel etkiye rağmen kaçınılmaz gibi; 0,2 puanın üzerindeki her artış, halen yüzde 9,5’e yükselen yıllık enflasyonu yüzde 10’un üzerine çıkartacak ve böylece psikolojik eşik aşılmış olacak. Ama esas endişelenilmesi gereken, psikolojik eşiğin aşılmış olması değil enflasyonun yapısal katılığı. 

 
Sorun talep değil

 
Enflasyonun alt kalemlerindeki gelişmeler, talep baskısından değil, yapısal sorunlardan kaynaklanan fiyat artışlarıyla karşı karşıya olduğumuza işaret ediyor. Firmaların fiyatlarını talep baskısıyla yükseltmeye başladıkları kanaatinde değilim. Halen pek çok sektörde atıl kapasite mevcut ve kredi genişlemesi kontrol altına alınmış görünüyor. Büyümenin de yüzde 4 civarına gerilediğini düşünmek için yeterince gösterge var. Daha doğrudan bir argüman olarak talep baskısının sentetik bir ölçüsü olduğunu düşündüğüm kira kalemindeki gidişatı da öne sürebiliriz. Mart ayında yıllık artışı yüzde 4’e kadar gerileyen kira, ılımlı bir artışla ekimde yüzde 4,60’a yükselmişti. Kasımda yıllık artış yüzde 4,64’te kaldı.

 
Geçen ay yüzde 1,7 oranında artan fiyatların yarısı gıda artışlarından geldi. Kalanın yarısı da giyimden. Bu artışlarda mevsimsellik önemli rol oynamış görünüyor. Ama aynı zamanda enerji ve vergi hariç aylık enflasyonun yüzde 2’ye yükseldiğini unutmayalım. ‘Çekirdek enflasyon’ tabir edilen özel kapsamlı endekslerin yükselmeye devam ettiğini ve yüzde 8’i aştıklarını da unutmayalım. Bu veriler çerçevesinde TÜFE’de yıllık artışların uzun süre yüzde 10 civarında kalacağını ve enerji fiyatlarında aşağı yönlü (yeni bir küresel kriz) ya da yukarı yönlü (İsrail’in İran’a saldırması gibi) şoklar yaşanmazsa TÜFE’nin 2012’yi yüzde 5’lik hedefin bir hayli üzerinde, yüzde 8 civarında bitireceğini tahmin ediyorum. 

 
Yapısal enflasyonla mücadele zordur
 

Bu iyimser sayılabilecek senaryoda bile ekonomi yönetiminin işi zor olacaktır. Merkez Bankası’nın talep baskısı olmadığı sürece yapısal enflasyona yapabileceği fazla bir şey yoktur. Ancak beklentileri kontrol altına almak için para politikasını biraz daha sıkılaştırabilir. Bu gösteri en azından enflasyonun kontrol altında tutulmasına yardımcı olur ama büyüme üzerinde de olumsuz etki yaratır. Bu da büyümenin zaten düşük seyrettiği koşullarda son derece tatsız bir ikilemdir.

 
Maliye politikasının da fazla etkili olmasını bekleyemeyiz. Eğer yine yüksek enflasyon nedeniyle aşınacak maktu vergilere yüklenilecekse enflasyonu hiçbir zaman yüzde 5’e düşüremeyeceğiz demektir. Ticaret ortaklarımızın üzerinde bir enflasyon döviz kurunu baskı altında tutmaya devam edecektir. Cari açık oranında düşen büyümeye rağmen sınırlı bir düşüş beklendiğine göre, değerlenen TL aracılığı ile enflasyonu aşağıya çekme opsiyonu da devre dışıdır.

  
Geriye, maliyetleri düşürecek, verimlilik artışlarını teşvik edecek, vergi yükünü harcamalardan gelirlere doğru kaydıracak başta vergi ve işgücü piyasası olmak üzere Orta Vadeli Program’da vaat edilen tüm yapısal reformları zaman kaybetmeden yapmaya başlamak kalıyor.
  

Seyfettin GÜRSEL

Radikal Gazetesi

 

Add a Comment

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.

Kudret Ayyıldır

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD

Önceki yazıyı okuyun:
LiderForex: EUR/USD’da İlk Durak Neresi ?

EUR/USD ANALİZ İtalya Cumhurbaşkanı Giorgio Napolitano, birkaç hafta önce başbakanlığa getirdiği Mario Monti ve kabinesinin hazırladığı, ''İtalya'yı kurtarma kararnamesi'' adı...

Kapat