Serkan Gönençler: TCMB’nin Şapkasından Yeni Bir Tavşan Çıktı

TCMB Başkanı Erdem Başçı dün İstanbul Sanayi Odası’nda yaptığı konuşmayla para politikasına yeni bir boyut kazandırdı. Para politikasına daha önce “Türk icadı” olarak nitelendirdiği faiz koridoru kavramını kazandıran TCMB Para Politikası Kurulu, şimdi de “normal gün”, “istisnai gün” (ya da “müstesna gün”) kavramlarını kazandırdı. TCMB’nin piyasayı fonlama faizi ve döviz satım tutarı normal ve istisnai günlerde farklılık gösterecek. Böylece bankaların TCMB’den fonlama maliyetinin ne olacağı konusundaki belirsizlik biraz daha artmış oluyor.
 

Son kararları değerlendirmeden önce, böylesine radikal bir açıklamanın neden bir gün önce, 2012 yılının para, kur ve likidite politikası açıklanırken değil de, Başkan’ın İstanbul Sanayi Odası’nda yaptığı bir konuşmada (ki bu konuşmanın yapılacağı önceden kamuoyuna duyurulmadı bile) ve saat 16:30’dan sonra, yani neredeyse piyasa kapanırken yapıldığını anlamakta güçlük çektiğimizi belirtelim. 
  

Açıklamanın kendisine dönersek de, Başçı, önceki açıklamalarına paralel olarak normal şartlarda (bunu aşırı kur oynaklığı ya da TL’de aşırı değer kaybı görülmediği günlerde diye düşünebiliriz) günlük döviz satım tutarının 50 milyon $ olacağını ve piyasanın likidite ihtiyacının da aynı şekilde bir kısmının haftalık olarak (%5,75 faizden), bir kısmının da gecelik olarak (%12,0-12,5 faizden) sağlanacağını belirtiyor. Başçı, “normal günler” olarak tanımladığı bu günlerde 3-7 milyar TL arası haftalık fonlama sağlanacağını da belirtiyor. TCMB ancak “istisnai” diye tanımladığı günlerde 50 milyon$’ın üzerinde döviz satacağını, dövize doğrudan müdahalede bulunabileceğini ve en önemlisi (ve yeni bir açıklama olarak) haftalık fonlamayı politika faizi olan %5,75’den sağlamayacağını belirtiyor. Bu günlerde haftalık repo ihaleleri “geleneksel” yöntemle düzenlenecek, yani faiz gelen tekliflere göre ihalede belirlenecek. Bu faiz de muhtemelen gecelik faize yakın (biraz altında) bir seviyede gerçekleşecek. TCMB bunlara ek olarak, bir gün önce de açıkladığı gibi, her Cuma günü aylık vadede repo ihaleleri düzenleyecek. Bankaların TCMB’den yaptıkları fonlamanın ağırlıklı ortalama maliyetinin %5,75-8,50 arasında olacağını (aslında o aralıkta belirlenmeye çalışılacağını demek daha doğru) da belirtiyor. 
  

Özetle, TCMB’nin dün açıkladığı yeni kararları, Banka’nın kur konusundaki hassasiyetini yansıtıyor. Normal günlerde sadece 50 milyon $’lık satış yaparak, döviz rezervlerinin hızla erimesine izin vermek istemeyen Banka, risk iştahının az, dolayısıyla TL’nin hızlı değer kaybetme potansiyeli yüksek olduğu günlerde, TL’yi savunmak adına, agresif döviz satışları yapacağını, TL borçlanma maliyetini yükselteceğini belirtiyor. Enflasyonun hedefin neredeyse iki katında seyrettiği şu günlerde bu kaygıyı anlayışla karşılıyoruz. Ancak, sırf (kağıt üzerinde) faiz arttırmamış olmak için, böyle karmaşık bir uygulamanın içerisine girmiş olmasını anlayamıyoruz. Bu uygulamalar Banka’nın bağımsızlığı ile ilgili şüpheleri de iyiden iyiye arttırıyor. 
  

Bu haliyle kağıt üzerinde %5,75 olan politika faizinin zaten hiç bir anlamı kalmadı. Bankaların şu anda (mevduat harici) tam 5 tane kısa vadeli fonlama imkanı bulunuyor. Piyasa yapıcı bankaların gecelik %12,0’den borçlanması, piyasa yapıcısı olmayan bankaların IMKB Repo-Ters Repo Pazarı’nda %12,5’den borçlanması, TCMB’den haftalık %5,75’den borçlanma, gene haftalık ama daha yüksek bir faizden borçlanma ve aylık gene yüksek bir faizden borçlanma). Politika faizi de aslında bunların ağırlıklı bir ortalaması olarak belirleniyor. Dolayısıyla, TCMB pratikte yaklaşık 300 bazpuanlık (belki de daha fazla, bunu ilerleyen günlerde göreceğiz) bir faiz arttırımı yapmış durumda. Politika faizinin kağıt üzerinde %5,75 olması hiç bir anlam ifade etmezken, sadece TCMB’nin kredibilitesinin her geçen gün daha da erimesine katkıda bulunuyor. 

  
Bu arada, istisnai bir gün olarak tanımlanan bugün, ilk haftalık ihalede ortalama faiz %10,63 (bileşik %11,20) oldu. Kabul edilen en düşük faiz %9,77 (bileşik %10,25), en yüksek faiz de %11,56 (bileşik %12,24) oldu. Bankaların artan (kısa vadeli) fonlama maliyeti, ikincil piyasada tahvil faizlerinin de artmaya devam edebileceğine işaret ediyor.  
 

Serkan Gonencler
Arma Portföy Yönetimi

 

Add a Comment

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.

Kudret Ayyıldır

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD

Önceki yazıyı okuyun:
Profesyonel Bir Yatırımcıdan Öğütler (Johan Kriek)

Hiç aşağıdaki gibi hissettiğiniz oldu mu? “Ne zaman işlem yerleştirsem, pİyasa benim tersime doğru hareket ediyor!” Canlı seans  odalarında, bazen...

Kapat