Sanayi Üretimi Artışında Takvim Etkisinden Fazlası Var

Eylül ayında sanayi üretimi beklentileri kabaca ikiye katlayarak %12’lik bir büyüme hızı yakaladı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımlanan serilere göre son 7 ayın en hızlısı olan bu büyüme temposu sadece %6,6’lık piyasa tahminini ve %6,4’lük öngörümü ciddi şekilde aşmakla kalmıyor, ayrıca beklenti aralığının üst sınırını teşkil eden %10,5 oranının da önemli miktarda yukarısına düşüyor. Seriler Ağustos ayı sanayi üretim artış hızının 0,1puanlık önemsiz bir aşağı yönlü güncelleme ile %3,7’ye çekildiğini gösterse de 2011 üçüncü çeyrekteki büyüme hızı oldukça güçlü olarak nitelendirebileceğim %7,5 oranında gerçekleşiyor. Endeksin altında yer alan üç ana sektörün de yıllık büyüme temposunu bir önceki aya göre artırmayı başardığı Eylül ayında endeksin önemli bir kısmını teşkil eden imalat sanayinin büyüme hızının iki kattan fazla artışla %12,8 seviyesine ulaşması da dikkat çekici. 
   

Düzeltilmiş serileri ele aldığımda beklenmedik derecede kuvvetli sanayi üretimi artışının ardında takvim etkilerinden fazlasının olduğunu görüyorum. Bayram döneminin bu sene Ağustos ayına sarkması ile birlikte oluşan baz etkisinin artışta rolü olduğu, çalışma günlerine göre düzeltimmiş serinin yıllık büyüme hızının %6 ile sınırlı kaldığı düşünülürse doğru bir tespit. Ancak mevsimsel düzeltmenin tabloya eklenmesi %1,5’luk bir dönemsel büyüme temposuna işaret ediyor ve düzeltilmiş endeksi 125,1 seviyesine taşıyor. Temmuz ayındaki sert dönemsel yükselişin bir defaya mahsus olduğunu ve Ağustos’taki gerilemenin bunun düzeltmesi olduğunu kabul etsek bile, Eylül ayı itibariyle artık açık şekilde aşağı yönlü bir eğilimden bahsetmenin mümkün olduğunu düşünmüyorum. Düzeltilmiş serilerin 3 aylık ortalama artış hızını yıllıklandırdığımda elde ettiğim %6,5’lik büyüme temposunun farklı bir eğilime işaret ediyor olma ihtimali bence yüksek. 

 

İmalat sanayi verileri üretim artışındaki ivmelenmenin rafineri sektörü haricinde genele yayılan bir karakteri olduğunu gösteriyor. Bu sektörde yaşanan %1’lık iddiasız büyüme hızı Temmuz 2010’dan bu yana kaydedilen en düşük tempo. Makine ve teçhizat üretimi büyüme hızının yarı yarıya azalarak %12,3’e gerilemesi ile tempo kaybediyor gibi gözükse de güçlü bir baz etkisinin etkili olduğunu söylemem mümkün. İmalat sanayinin altında yer alan ve Ağustos’taki sert yavaşlamanın suçlusu olarak öne çıkan otomotiv sektörünü de kapsayan diğer önemli sektörlerde ise büyüme temposunun Eylül’de arttığına şahit oluyorum. Tekstil ve giyim gibi genelde düşük performans gösteren iki sektörün sırası ile 7 ve 3 ay sonra ilk kez pozitif büyüme kaydettiklerini de not edeyim. 
 

Tüketim malları üretiminin güçlenmeye devam ettiği yaptığım bir diğer gözlem. Hem dayanıklı hem dayanıksız tüketim malları alt gruplarında üretim temposunun art arda ikinci ayda da artması ile yakalanan %15,2 ve %9,9’luk büyüme hızları Ocak’tan bu yana görülen en yüksek oranlar. Ana Sanayi Grupları sınıflamasında kayda değer gördüğüm diğer bir detay ise aramalı üretiminin büyüme oranını nedeyse üçe katlayarak %15’e yükseltmesi ve gelecek dönem sanayi üretim performansı için olumlu sinyaller vermesi. 

   
Beklentileri aşan sanayi üretimi artışı paralelinde 3Ç11 GSYİH büyüme tahminimi %5,9’a çekiyoruz. Sadece bu revizyon bile 2011 büyüme oranı öngörümü %6,6’dan %6,9’a çekmek için yeterli. Aramalı üretimindeki ivmelenmeyi de dikkate aldığımda bu tahminim için risklerin yukarı yönlü olduğunu söyleyebilirim. Ayrıca, Eylül ayı sanayi üretimi artışının sadece Merkez Bankası’nın Ağustos ayında ekonomik durgunlukla ilgili dile getirdiği endişelerin yersiz olduğunu bir kez daha ispatlamadığını, ek olarak ekonominin yeniden dengelenmesi süreci ile ilgili soru işaretleri yarattığına inanıyorum. 

Levent Durusoy

 

Add a Comment

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.

Kudret Ayyıldır

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD

Önceki yazıyı okuyun:
Bank Asya – Nötr – Endekse Paralel Getiri

Bank Asya – NÖTR – Endekse Paralel Getiri – 3Ç11 sonuçlarını bugün açıklayacak. Banka için bizim ve piyasanın 3Ç11 kar...

Kapat