Milliyet “Net Hata Noksan’ı” Ekonomistlere Sordu

Son 12 ayda 10 milyar dolara erişerek 72 milyar dolarlık cari açığın finansmanında önemli bir rol oynayan ödemeler dengesi hesabındaki  “net hata noksan” kaleminde döviz girişleri uzun zamandır ekonomistler arasında tartışma konusu oluyordü.  Hükümet üyeleri ise son günlerde bu paranın komşu ülkelerden gelip emlak ve mal alan tüccarlardan kaynaklandığını iddia etmişti.  Milliyet ünlü ekonomistlere net hata noksanı soru.  Cevaplar şöyle:

UĞUR GÜRSES: GEÇ AKTARILAN KAYDIN PAYI BÜYÜK
“En önemli etken Türk şirketlerinin dışarıdan aldığı kısa vadeli kredinin kayıtlara geç aktarılması. Diğer etkense birey ve şirketlerin yurtdışındaki mevduat hesapları. Örneğin ithalatta ödemeler bu mevduatlarla yapıldığında içeride rezerv eksilmemiş gözüküyor. Bu gibi kayıtlarla ilgili konular belli dönemlerde revize ediliyor. Kalan tortular elbette var. Ancak paranın tamamının bavullarla, TIR’larla geldiğinin düşünülmesi bir şehir efsanesi. Bu tip paralarda var ama genele vurmak mümkün değil. Her yıl 10-12 milyar dolar girişi oluyor. Bu rakam artabilir.”

GÜNGÖR URAS: HESAP HATALARI İLK SIRAYI ALIYOR
Türkiye’de kaynağı belli olmayan para girişi son 3 yılda hızlanmakla birlikte uzun süreden beri var. Bu paranın girişimde çeşitli etkenler olsa da ben hesap hataları ve sınır ticaretinin en önemli iki neden olduğunu düşünüyorum. İthalat değerlerinin fazla, ihracatın düşük gösterilmesiyle birlikte ortaya çıkan hesap hataları etkili olabileceği gibi, Rusya ve Doğu komşularıyla yaşanan yoğun sınır ticaretinin de bu parada büyük etkisi var diye düşünüyorum.”

DENİZ GÖKÇE: ETKİLER ARTTI PARANIN TAKİBİ ZORLAŞTI
“Gazi Erçel döneminde Rusya ve çevre ülkelerle yapılan ticarette gümrük kayıtları karşılaştırılıyordu. Irak Savaşı’ndan sonra takip zorlaştı. Kaynağı belirsiz para gerçek. En basit ve masum örnekle turist yediği yemeği, aldığı halıyı dövizle ödüyor. Esnaf parayı bozduruyor ama bunu kayda almak mümkün değil. İhracat ve ithalattaki hesap hataları ile kayıtdışına Ortadoğu ve Kuzey Afrika’daki iç savaştan kaçanların taşıdıkları döviz eklenince her ay ortalama 1 – 2 milyar dolarlık para girişi oluyor. Etkiler arttı kayıtdışının büyümesi yadırganamaz.”
“Gazi Erçel döneminde Rusya ve çevre ülkelerle yapılan ticarette gümrük kayıtları karşılaştırılıyordu. Irak Savaşı’ndan sonra takip zorlaştı. Kaynağı belirsiz para gerçek. En basit ve masum örnekle turist yediği yemeği, aldığı halıyı dövizle ödüyor. Esnaf parayı bozduruyor ama bunu kayda almak mümkün değil. İhracat ve ithalattaki hesap hataları ile kayıtdışına Ortadoğu ve Kuzey Afrika’daki iç savaştan kaçanların taşıdıkları döviz eklenince her ay ortalama 1 – 2 milyar dolarlık para girişi oluyor. Etkiler arttı kayıtdışının büyümesi yadırganamaz.”

ERDOĞAN ALKİN: DÖNEMSEL BAZDA ARAP BAHARI ETKİLİ
“Genel olarak bakacak olursak yaşanan bu para girişi sınır ticareti ve kayıtdışılıktan kaynaklanıyor. Kuzey Afrika ve Ortadoğu’da Arap Baharı olarak adlandırılan olaylar 2 milyar dolar üzerinde girişin yaşandığı haziran ayında etkili olabilir. Öte yandan tüm dünyada yaşanan karışılıklar karşısında da Türkiye birçok batı ülkesine göre daha güvenli bir liman olduğu için bu konuya ilgili sıkı kontroller olmadığından döviz girişleri gerçekleşiyor.”

Beste Önkol, Milliyet

Add a Comment

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD

Önceki yazıyı okuyun:
12 Ağustos 2011 LiderForex Sabah Analizi

EUR/USD ANALİZ Avrupa Birliği piyasa düzenleyicisi, piyasalardaki aşırı oynaklığa karşı adım attı ve Fransa, İtalya, İspanya ve Belçika'da borsalarda açığa...

Kapat