Mahfi Eğilmez: Reel Faiz, Reel Getiri Hesapları

Türkiye’yi sıcak para cenneti haline getiren para politikasını alkışlıyor ve yabancıya Tobin Vergisi’ne karşı çıkıyoruz.

 
Faiz, bir kişi ya da kurumun tasarruf ettiği fonları, ihtiyacı olanlara belirli bir süre için ödünç vermesi karşılığında aldığı bedeldir. Nasıl ki evinizi ya da arabanızı kiraya verdiğinizde karşılığında kira alırsanız, paranızı kiraya verdiğinizde de karşılığında faiz alırsınız.

 
Bankaların bir yıllık mevduata verdiği yüzde 9 dolayındaki faiz nominal faizdir. Bu faizden bizim ülkemizde yüzde 20 Gelir Vergisi kesintisi yapılır. Bu durumda kişinin eline geçecek net faiz yüzde 7,2’ye iner. Yani yılbaşında bankaya 100 TL yatıran bir kişi yılsonunda parasını 107.2 TL olarak geri alacak demektir. Buna da net nominal faiz denir.

 
Reel faiz, nominal faizden enflasyonun arındırılmasıyla bulunan faizdir. Şöyle bir formülle hesaplanır: Reel faiz = (1 + nominal faiz) / (1 + beklenen enflasyon) – 1. Buradan çıkan sonucu 100 ile çarparsak reel faizi yüzde cinsinden görmüş oluruz. Yukarıdaki örnekten gidersek, o yıl gerçekleşen enflasyon yüzde 7 ise bu kişinin elde ettiği reel faiz yüzde sıfır dolayında çıkacak demektir. Enflasyonun gerçekleşmesine göre bu faiz sıfırdan büyük çıkabileceği gibi sıfır ya da sıfırdan küçük de çıkabilir.

 
Türklere negatif getiri
 

Aşağıdaki tabloda aynı anda 100 TL’sini bir yıl vadeyle yüzde 9 nominal faiz üzerinden bankaya yatıran bir Türk ile 66.7 dolarını getirip 1.5 TL’lik kurdan bozdurup elde ettiği 100 TL’yi aynı faizle bankaya yatıran Amerikalının durumunu ortaya koyuyorum.
Her ikisi de bir yılın sonunda 9 TL faiz elde etmiş olacak. Bu faiz gelirinden yüzde 20 Gelir Vergisi kesilecek ve her ikisinin de eline 7.2 TL faiz geliri geçecek.
 

Her ikisinin de o aşamada parasını çektiğini düşünelim. İkisinin de elinde toplam 107.2 TL olacaktır. Amerikalının aynı gün parasını 1.5 TL’lik kurdan dolara çevirdiğini ve eline geçen 71.5 dolarla ülkesine döndüğünü düşünelim. Türkiye’de enflasyon yüzde 7 olduğu için Türk’ün bu işlemden elde ettiği toplam getirinin satın alma gücü yılbaşındaki 100 TL’nin altına düşmüştür. Yani reel faiz sıfır olduğu gibi reel getiri de negatif çıkmıştır. ABD’de enflasyon yüzde 3 olduğu için Amerikalının elde ettiği 71.5 doların satın alma gücü 69.4 dolar olmuştur. Yani Amerikalı başlangıçta koyduğu 66.7 dolarını 69.4 dolarlık bir satın alma gücüne çıkararak durumunu iyileştirmiştir.

 
Tasarrufunu başkasına kullandıran Türkler bırakın sıfır faizi negatif reel getiri elde ederken tasarrufunu Türklere ödünç veren yabancılar pozitif reel getiriyi alıp gidiyor. Biz ne yapıyoruz? Türkiye’yi sıcak para cenneti haline getiren para politikasını alkışlıyor ve yabancıyı vergileyerek durumu biraz olsun düzeltecek olan Tobin Vergisi’ne karşı çıkıyoruz.
Ne diyor Çinli bilgeler: Balık tutmak için suya dalacağına evine dön de ağ ör. 

Mahfi EĞİLMEZ

Radikal Gazetesi

Add a Comment

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.

Kudret Ayyıldır

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD

Önceki yazıyı okuyun:
Dolar/TL:Ortalama üzerine gidiş(Cem Şengezer)

Kur için haftalık bazda klasik görüntülerden biri oluşuyordu: ters baş omuz baş formasyonu. Bu formasyon ortalamayı yatay harekete zorladığı için...

Kapat