Mahfi Eğilmez: Maddi Hata Ya Da Yönetim Zaafı

ABD hazinesi, Standard and Poor’s şirketinin yanlış hesaplamaya dayalı not düşürdüğü konusunda ısrarını sürdürüyor.

 
ABD’nin kredi notunun düşürülmesinin küresel sistem üzerindeki etkileri sürerken ABD hazinesi, Standard and Poor’s şirketinin yanlış hesaplamaya dayalı not düşürdüğü konusunda ısrarını sürdürüyor. ABD hazinesi, Standard and Poor’s’un önümüzdeki on yılı kapsayacak olan 2.1 trilyon dolarlık bütçe kısıntısını yanlış bir senaryoya uyguladığını ve yanlış değerlendirme yaptığını öne sürüyor. İddiaya göre Standard and Poor’s ekonominin yüzde 5 dolayında yıllık büyüme ve yüzde 2,5 dolayında enflasyon yaşayacağına dayalı farklı bir senaryoya 2.1 trilyon dolarlık indirimi uygulamış. Yani hazineye göre ortada bir maddi hata söz konusu. Buna karşılık Standard and Poor’s yetkilileri hesaplamanın doğru olduğunu, bunun yanı sıra not düşürmelerinde ABD’deki yönetim zafiyeti sorununun da ihmal edilemeyecek bir durum olduğunu anlatıyorlar.
 

Kafalar karışık

 
Eğer ABD hazinesi haklıysa bu krizin bir maddi hatadan kaynaklandığı çıkacak ortaya. Bu durumda geriye yalnızca ABD’nin yönetim zafiyeti kalır ki bu da kriz çıkaracak kadar önemli bir saptama gibi görünüyor.
 

Bakmayın bizim hocalık geleneğiyle şokları, krizleri filan tanımladığımıza. Aslında bu tür derin dalgalanmalarda tanımlar filan pek işe yaramıyor. Bundan sonra her kötü gelişme çeşitli derecelerde şok yaratacak piyasalarda. Her şeyden önce ABD kâğıtlarına olan güven sarsıldı. ABD’nin kendi iç dengelerini bir yana bırakırsak, bu güven sarsılması küresel sistemde aşağı yukarı 4.5 trilyon dolarlık bir büyüklüğü etkiliyor.
 

ABD’nin toplam 14.3 trilyon dolarlık tahvil ve bono borçlarının yaklaşık 4.5 trilyon dolarlık en büyük bölümü yabancılarda bulunuyor. Kalan 9.8 trilyon dolarlık bölümü Amerikalılara ait (ABD Merkez Bankası’nın (FED) elinde yaklaşık olarak 1.4 trilyon dolarlık ABD hazine tahvili mevcut.) ABD hazinesinin tahvillerini almış bulunan yabancılar arasında en yüksek miktara sahip ilk üç ülke şunlar: Çin 1 trilyon 160 milyar dolar, Japonya 912 milyar dolar, İngiltere 347 milyar dolar. Türkiye’de 39 milyar dolarlık ABD tahvili bulunuyor.

  
Türkiye yavaşlıyor
  

Bazı yorumcular bu şokların yarattığı kayıpları ‘düzeltme’ olarak tanımlıyor. Bu tanımlamanın doğruluğuna katılıyorum. Küresel sistemin yaklaşık 15 yıldır şişirdiği balon artık bırakın altındaki sepeti, kendini bile taşıyamaz hale gelmişti. O nedenle bir miktar safra atarak yoluna devam etmesi gerekiyor. Bu çerçevede 2008 yılında başlayan ve bugüne kadar süren düzeltmenin yeterli olamadığı açıkça görülüyor. Sistem, yeni ve daha güçlü düzeltmelere ihtiyaç duyuyor. Bu durumda düzeltmelerin bir süre daha devam etmesi beklenmeli.
 

Türkiye ekonomisi tam zamanında yavaşlamaya başladı. Haziran ayı sanayi üretim endeksinin yüzde 6,7 olarak çıkması bu yavaşlamayı bize gösteriyor. Böylece yılın ilk çeyreğinin ortalama sanayi büyümesi yüzde 14,4 iken ikinci çeyreğinin ortalama büyümesi yüzde 7,7’de kaldı. Geçen yılın ilk altı ayının ortalama sanayi büyümesi yüzde 15,6 iken bu yıl yüzde 11 olarak gerçekleşti. Bu, bize büyümenin hız kesmeye başladığını gösteriyor. Bu durumda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) fiyat istikrarının yanına kattığı finansal istikrar amacına dayalı para politikasını daha da genişleterek büyüme istikrarı ve cari açık istikrarına kadar yaymış olması, yasasında öngörülen amaçları aşsa da yaşamla uyumlu görünüyor.
Bugün haziran ayı ödemeler dengesi verileri açıklanacak. Sanayinin hız kesmeye başlamasının yanı sıra cari açıkta, kurların yükselmeye başladığı temmuz ayından itibaren bir yavaşlama ortaya çıkmasını bekliyorum.

Mahfi EĞİLMEZ

Radikal Gazetesi

Add a Comment

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD

Önceki yazıyı okuyun:
11 Ağustos 2011 LiderForex Sabah Analizi

EUR/USD ANALİZ Fransız Hükümeti, Çarşamba günü yeni vergi zamlarını, harcama kesintilerini ve diğer bütçe önlemlerini değerlendirme kararı aldı. Fransa, ülkenin...

Kapat