Harvard Üniversitesi’nden “Çatlak” (!) Sesler

Geçen Çarşamba günü ABD’nin ünlü Harvard Üniversitesi’nde Profesör Gregory Mankiw tarafından verilmekte olan Ec-10 (İktisada Giriş)  dersinin öğrencileri, dersin muhafazakar ideolojiye aşırı bağımlı ve tek yanlı veriliş biçimini protesto ederek sınıfı terk ettiler.
 

Dersin hocası Profesör Mankiw, ikinci Bush başkanlık döneminde Ekonomik Danışmanlar Konseyi’nin başkanlığı görevini yürütmüş ve muhafazakar görüşleriyle tanınan bir iktisatçı.  Mankiw’in “İktisada Giriş” kitabı uluslararası bir çok dile çevrilmiş ve dünyanın bir çok Üniversitesi’nde ders kitabı olarak okutulmakta.
 

Harvard öğrencileri, Mankiw’in (ve kitabının) kişiliğinde neoliberal (muhafazakar) öğretinin tek yanlı ve bağnaz ideolojisine; ve kendisinden başka hiç bir görüşe tahammül edemeyen (başka alternatif yok) sloganıyla piyasanın yakıcı tahakkümünü meşru kılmayı gözeten politika tercihlerine karşı tepkilerini gösterdiklerini dile getirmişler.  Öğrenciler, dağıttıkları bildiride derinleşen krizin baş sorumlusu olarak yıllardır fetiş haline getirilen “piyasa her sorunu çözer” ideolojisinin savunuculuğunu üstlenen tutucu ders kitapları olduğunu ve Harvard öğrencilerinin artık tek yanlı üniversite eğitimini kabullenmeyeceklerini vurgulamışlar.

***

     

Krizin ardında yatan etkenin aslında Wall Street bankerlerinin açgözlülüğü gibi klişelerin değil, doğrudan doğruya toksik nitelikli ders kitaplarının yattığı gerçeği, kriz döneminin kuşkusuz en önemli öğretilerinden birisi oldu.  1980’ler sonrasında geliştirilen neoliberal (yeni-klasik) iktisat öğretisi, önceleri “Rasyonel Beklentiler”, daha sonraları “ İş Çevrimleri” (business cycles) gibi ekoller geliştirerek, serbest (?) piyasa dengesinin en uygun; en etkin; ve refahı en fazla arttırıcı sistem olduğu savlarını tartışmasız kıldı.  Bu görüş doğrultusunda Üniversitelerin ders programlarından özellikle yükselen finans burjuvazisinin çıkarlarını temsil etmeyen görüşler teker teker tasfiye edildi.  Piyasa fetişizmi o hale getirildi ki, 1929 Buhranı ya da güncel yaşadığımız 2008-sonrası gibi kapitalizmin kaçınılmaz krizleri, “piyasaların dışsal şoklara optimal tepkisi” olarak yorumlanır oldu.

 
Piyasa ne yaparsa en iyisini yapar, krize sürüklenmiş ise bu da kendi içinde en iyi denge halidir” ideolojisi, “başka alternatif yok” sloganıyla bir yandan emeğin kazanımlarına, diğer yanda ise akademik özgürlüklere karşı amansız bir savaşıma girişti.

 
Dünya ekonomisinin son 80 senedir ilk defa top yekün negatif büyüme gösterdiği, ve artık sadece şirketleri veya bankaları değil, doğrudan doğruya devletleri iflasa sürükleyen; milyonlarca yeni işsizin yaratıldığı ve krizden çıkış için artık sıcak savaş olanaklarını denemekten çekinmeyen kapitalizmin akademik ideolojisi şimdi artık muhafazakar düşüngünün kalelerinde de eleştiri altında.
 

ABD’de bir şeyler oluyor, önce Wall Street’i İşgal hareketi, şimdi ders terk etmeler…

Erinç Yeldan

 

Add a Comment

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.

Kudret Ayyıldır

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD

Önceki yazıyı okuyun:
Uğur Gürses: AB’nin ‘Akdeniz Ateşi’

“Borç büyükse alacaklının sorunu olmaya başlıyor. Daha da fazlası, alacaklıyı da sorunlu hale getiriyor.”  Salı günü İtalyan tahvilleri yüzde 7...

Kapat