Güngör Uras: Kâr-Zarar Hesapları Değişti Kredi Bulmak Güçleşti

Bundan sonra özelleştirme ihalelerine ve yap-işlet-devret projelerine eskisi kadar ilgi olmayacak. Daha önce bağlantıya giren sermaye grupları bağlantılarını çözme arayışına girecek.
 

–  Döviz fiyatının yükselmesi, maliyet (gelir-gider) hesaplarını alt-üst etti. Eskiden kârlı görülen projelerin cazibesi yok oldu.
–  Bugüne kadar özelleştirme ihalelerine ve yap-işlet-devret projelerine genelde aynı sermaye grupları soyundu. Bu grupların kredi yükü (riski) çok büyüdü. İçeriden ve dışarıdan yeni kredi bulmaları güçleşti.

 
Toplam 9.2 milyar dolarlık maliyetiyle en büyük yap-işlet-devret projesi olan Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu’nu yapmayı taahhüt eden 6 müteahhitlik firması, projenin finansmanı için gerekli 9.2 milyar dolar tutarındaki banka kredisini bulamadan inşaata başlamayı kabul etti. Kabul etti de… Gerçekçi olalım. Kredi bulunmadan yol da yapılamaz, köprü de.arasını 3.5 saate indirecek otoyol projesi üstlenen Nurol-Özaltın-Makyol-Astaldi-Yüksel-Göçay Ortak Girişim Grubu, Otoyol A.Ş. adı ile bir şirket kurdular. Sonra da yapılacak işi 6’ya bölerek, kura ile kendi aralarında paylaştılar. Bu gruplar yolu tamamlayacaklar. Tamamladıktan sonra geçişlerden para toplayacaklar. Böylece hem masraflarını karşılayacaklar hem de kâr edecekler. 22 yıl 4 ay sonra  da otoyolu ve köprüyü devlete devredecekler.

 
8 Eylül 2011 tarihinde 3 km uzunluğundaki İzmit Körfez Geçiş Köprüsü’nü 1.1 milyar dolara yapmayı üstlenen Japon müteahhitlik firmaları ile Otoyol A.Ş. şemsiyesi altında birleşerek otoyolu inşa edecek Türk müteahhitlerini toplayan Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım çalışmaların (ve de 22 yıl 4 aylık sürenin) başladığını ilan etti.
 

Kredi bulmak zorlaştı
 

Bakan çalışmaların başladığını ilan etti ama aynı toplantıda Otoyol A.Ş. CEO’su projenin masraflar, faiz ve vergi ile 9.2 milyar doları aşacak harcamalar için henüz kredi bulamadıklarını ama yılsonundan önce finansman paketini tamamlamaya çalışacaklarını açıkladı.
Otoyol A.Ş. CEO’su, “Dünyadaki finansman krizi hem likiditeyi hem faizleri etkiliyor, şu an müzakere aşamasındayız. Hazine garantisinin olmayışı özellikle Türkiye’yi tanımayan bankaların ikna edilmesi konusunda bir zorluk yaratıyor. Ama büyük ölçüde yol alıyoruz. Hazine de projeye destek olacağını ifade etti. Oradaki zorlukları aşmaya çalışıyoruz” diyordu. Geçen hafta yeni bir açıklama yapıldı. 4 milyar dolar kredi bulunması için çok sayıda bankanın katıldığı bir konsorsiyuma yetki verildiği kamuoyuna duyuruldu.
Normal konjonktür şartlarında bankaların bu 9.2 milyar dolarlık proje finansmanını karşılamaları beklenir. Her ne kadar bu iş için alınacak krediler için Hazine garantisi yoksa da, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün işletme geliri garantisi var.
 

Gelir garantisi yetmiyor

 
Hakan Özyıldız Haber Türk’teki köşesinde yazdı. İnşaatı yapacak şirketler devletten doğrudan bir para talep etmiyorlar. İnşaat için gerekli parayı, krediyi kendileri bulacaklar. İnşaatı yapacaklar. Yaklaşık 5 yıl sürecek inşaat tamamlandıktan sonra köprüyü ve yolu 15 yıl kadar işletecekler. İşletirken geçiş ücreti alacaklar. Örneğin, köprüden geçiş için otomobil başına 35 dolar + KDV tahsil edecekler.
Bursa – İzmir arasında otoyol kullanmak isteyenler yaklaşık 16 dolar + KDV kadar ücret ödeyecekler. Nasıl, diğer otoyollara, köprülere bir ücret ödeniyorsa, bunlara da ödenmesi normal.

  
Ancak, konunun bir de Ulaştırma Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün verdiği gelir garantisi kısmı var. Karayolları; Gebze- Orhangazi arası için günlük 40 bin araç ve 2 dolar ücret, yıllık 29.5 milyon dolar; İzmit Körfez Köprü Geçişi için günlük 40 bin araç ve 35 dolar ücret, yıllık 511 milyon dolar; Orhangazi-Bursa arası için   günlük 35 bin araç ve 1.7 dolar ücret, yıllık 21.5 milyon dolar; Bursa -Balıkesir arası için günlük 17 bin araç ve 7.6 dolar ücret, yıllık 47.1 milyon dolar; Balıkesir-İzmir arası için günlük 23 bin araç ve 8.8 dolar ücret, yılık 73.6 milyon dolar gelir garantisi veriyor.

  
Köprüden günde 40 bin araç geçmezse veya yıllık 511 milyon dolardan eksik gelir elde edilirse, aradaki fark bütçeden ödenecek… Bursa’dan Balıkesir’e giden araçlardan 17 bini inşa edilecek otoyolu kullanmazsa, eksik kalan kısım, bütçeden ödenecek. Hakan Özyıldız’ın yazdıkları projeyi finanse edecek kuruluşların doğrudan olmasa da dolaylı Hazine garantisinden yararlanacaklarını ortaya koyuyor.

 
Buna rağmen bu önemli altyapı projesinin finansmanı için kredi bulunamaması, değerlendirilmesi gereken bir gelişmedir.
 

Güngör Uras

Milliyet Gazetesi

 

Add a Comment

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.

Kudret Ayyıldır

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD

Önceki yazıyı okuyun:
LiderForex: Altın ve EUR/USD’da Kritik Seviyeler…

EUR/USD ANALİZ EUR/USD paritesi haftanın başından itibaren belirli seviyeler arasında sıkışık seyrine devam etmekteydi ve dün belirttiğimiz üçgen formasyonu içerisinde...

Kapat