Ekonomik Yavaşlama Ne Kadar Derin?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) sanayi üretiminin Temmuz’da beklentileri aşarak %6,9 oranında büyüdüğünü duyurdu. Temmuz ayında kaydedilen %6,8’lik yıllık artışı aşan bu tempo, gerek %4,6’lık piyasa beklentisinin gerekse %4,5’lik öngörümün oldukça üzerinde. Endeksi oluşturan ana kalemlere baktığımda en önemli ağırlığa sahip imalat kesiminde büyümenin %7,2 ile bir miktar gerilediğini ancak madencilik ve elektrik üretimi cephelerinde sırası ile kaydedilen %1,1 ve %7,1’lik artışların hızlanmaya işaret ettiğini görüyorum. Ek olarak geçmiş verilerde yapılan ufak güncellemelerin 2Ç11 sanayi üretimi artışını %7,8’den %7,9’a çektiğini, ancak bunun %6,8’lik GSYİH öngörümüzü etkilemediğini belirteyim.
 

Düzeltilmiş seriler aylık bazda Ocak ayından bu yana ilk artışını %2,7’lik önemli bir sıçrayış ile kaydetti. TÜİK’in takvim etkinleri ve mevsimselliğe göre düzelttiği serilerde aşağı yönlü eğilim endeksin son altı ayın en yüksek düzeyi olan 126,7 düzeyine çıkması ile beklenmedik bir şekilde sona ermiş durumda. Bu seviyenin 127,9’luk ocak seviyesinin sadece %0,9 altında kaldığının ve daha önemlisi %2,7’lik aylık artışın önceki aya kadar gerçekleşen %3,5’lik birikimli azalışın yarısından fazlasını geri almış olduğunun dikkate değer noktalar olduğu fikrindeyim.
 

İmalat sanayine ait verilerin detayı otomotiv sektörünün Temmuz ayında üretimi hızlandırdığını ortaya koyuyor. Sektörün kaydettiği %34,6’lık üretim artışı sadece geçen ayki %13,1’i iki kattan fazla aşmakla kalmıyor, aynı zamanda da 2001 başından bu yana görülen en hızlı artış temposuna denk geliyor. Geçen yıl kaydedilen %6’lık göreceli yavaş büyümenin yarattığı düşük bazın bu sonuçta etkisi olduğu fikrindeyim. Önemli sektörlerin geriye kalanında ise sadece kimyasalların performansını iyileştirdiğini ve %2,9’luk üretim artışı ile daralmadan çıkmayı başardığını görüyorum. Her ne kadar büyüme temposu %18,5’e gerilemiş olsa da makine-ekipman üretimi göreceli gücünü korumayı başarmış. Mineraller, gıda, rafineri ve ana metaller tempo kaybı yaşayan ama büyümeyi başaran diğer sektörler olurken,  daralan tekstil ve giyim sektörlerinin en kötü performans gösterenler olmaya devam ettiğini fark ediyorum.
 

Sermaye malı üretimi artışının son 5 ayın en yüksek düzeyine hızlanması Temmuz sanayi artışını beklentilerin üzerine taşıyor. Sermaye malı grubunun %28,5’luk yıllık büyümesi Haziran artış hızının kabaca ikiye katlanmış olduğunu ortaya koyuyor. Ana Sanayi Grupları sınıflamasının geriye kalanı ise bana aramalı üretiminin bir miktar tempo kazanması ile gelecek dönemler için olumlu sinyaller verirken, tüketim malları grubunun hem dayanıklı hem dayanıksız tarafta hız kestiğini ve ikinci grubun eksi büyüme kaydettiğini ortaya koyuyor.
 

Dönemsel büyümedeki sert sıçramanın MB’nın baz senaryosunu sorgulanabilir kıldığı fikrindeyim. Her ne kadar bir aylık veri ile öngörüde bulunmak sağlıklı olmasa da, Temmuz ayı verisi, düzeltilmiş GSYİH çeyreklik bazda 2Ç11’de ister yatay kalmış isterse gerilemiş olsun bunun bir durgunluk başlangıcından ziyade geçici bir duruma işaret ettiğini ortaya koyuyor olabilir. Kapasite kullanım oranının mevsimsellikten arındırıldığında Ağustos ayında artmış olmasının görüşümü destekler nitelikte olduğuna inanıyorum. Her ne kadar kimilerince Ağustos ayı elektrik tüketimi artışının %0,8’e gerilemesi cesaret kırıcı görülse de, bunun sanayi cephesinden gelen bir talep azalışını yansıtmaktan ziyade bir yıl önceki olağanüstü hava koşullarının yarattığı bir baz etkisi ile açıklanabilir olduğu görüşündeyim. Bu koşullar altında 2011 sonu için öngördüğüm%6,1’lik GSYİH büyümesi ile ilgili aşağı yönlü risklerin azaldığını düşünüyorum.

Levent DURUSOY

Add a Comment

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.

Kudret Ayyıldır

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD

Önceki yazıyı okuyun:
Lider Forex: EUR/USD’da 1,3720 Seviyesi Kritik…

EUR/USD ANALİZ   Avrupa Merkez Bankası Başkanı Jean-Claude Trichet, faiz kararı sonrası düzenlediği basın toplantısında, 17 üyeli Euro Bölgesi ekonomisi...

Kapat