Bağımlılık Yapan Trading (Brett N. Steenbarger, Ph.D)

Ancak yatırım yapmanın hem akla hem de ruha zarar verdiği zamanlar vardır.  Aracı kurumların, yatırım ile ilgili yayın yapan yayıncıların veya seminerlere konuşmacı olarak katılanların bu konu hakkında çok fazla konuştuklarına şahit olamazsınız çünkü ortak amaçları, insanları trading  yapmaya yönlendirmek ve trading ile ilgili ürünler almalarını sağlamaktır.  Ancak pek çok bağımsız trader ve aracı kurumlardaki traderlarla çalışmış biri olarak, bu sorunla çok sık karşılaştım: trading bir süre sonra bağımlılık yaratan bir aktiviteye dönüşüyor.

Ah evet, yatırım koçları, psikologlar “disiplin” kaybı hakkında konuşabilirler ama genellikle bağımlılık sözcüğünden de uzak dururlar.  İsteyerek edinmek istediğinize disiplin, kurtulmak istediğinize ise bağımlılık denir.  Eğer trading bağımlılığından kurtulursanız, eğitim koçu devreye girebilir.
Ancak çoğu zaman piyasalardaki disiplin eksikliğinin bağımlılık yaratan davranış modelleri ile ilgili olduğu görülür.

Bir aktivite, zaman içinde güçlü bir uyarı kaynağı yarattığında bağımlılık meydana gelir ve bazen psikolojik bazen de fizyolojik bağımlılık oluşturur.  Genellikle, insanlar olumsuz olduğu gün gibi açık sonuçlara rağmen bir aktivitenin peşinde koştuğunda bu duruma bağımlılık deriz.  Bağımlılık sonucu kişinin hayatında belli sonuçlar olduğunda o aktiviteyi sona erdirecek kapasite yoktur.

Şimdi bu konu ile ilgili gerçeklere bir bakalım:

* Kumar Sorunu Ulusal Konseyi tarafından yapılan bir araştırmaya göre, 2 milyon yetişkin (nüfusun % 1’i), patolojik kumarbazlık ile ilgili tanı kriterlerine uyuyor.  Diğer 4-8 milyon yetişkin (nüfusun % 2-4’ü), kumarın sonucu olarak doğrudan sorunlar deneyimleyen sorunlu kumarbazlar olarak kabul edilebilir.

*Oxford Üniversitesi Psikopatoloji ders kitabında yer alan psikoloji ve psikiyatri çalışmalarında, 14 ila 16 milyon Amerikalının, alkol istismarı veya bağımlılığa yönelik teşhis kriterlerini karşılamaktadır.  4 ila 6 milyon Amerikalı, yasadışı uyuşturuculara bağımlıdır.

*Yaşları 18 ila 44 arasında değişen erkekler arasında madde kullanım oranı, genel popülasyonun iki katıdır.

*Bağımlılık sorunları ile ilgili bir aile geçmişi, bağımlılık riskine yönelik en iyi göstergelerden birisidir.  Arkadaş etkisi de diğer bir önemli risk faktörüdür.

*Oxford ders kitabında yer alan bir araştırmaya göre, depresyon oranları, nüfusun genelinde bağımlı insanlar arasında önemli oranda daha yüksektir. Bu durum, insanların bağımlılık yaratan aktiviteleri depresyonun acısını bastırmak için kullandığı anlamına geliyor.

* Bağımlılık aynı zamanda dikkat eksikliği ve hiperaktivite sorunları olan bireyler arasında çok daha yaygın ve stimülasyona ihtiyacı olan insanlar arasında heyecan arama ile ilişkili olduğu da görülüyor.

Yatırımcıların, genel nüfusa oranla bağımlılık içeren davranışları çok sık sergilemediklerini düşünsek bile, istatistikler bize, on yatırımcıdan birinin teşhis edilebilir bir bağımlılık problemi olduğunu gösteriyor.
Peki bu konu hakkında ne yapabiliriz?

Bağımlılık davranış modeli ile ilgili ilk adım, onu bir sorun olarak tanımlamaktır. Aşağıda kendinize sormanız gereken birkaç soru veriyorum:

*Kendime işlem yapmayı bırakmamı söylediğim halde pozisyon açtığım zamanlar oldu mu?

*Zaman zaman çok büyük pozisyonlar açarak aşırı işlem yapıyor veya hiçbir şey olmadığında bile işlemlere devam ediyor muyum?

*Yatırım kayıplarım, ilişkilerime zarar verdi mi ya da maddi sorunlara yol açtı mı?

*Çevremdeki insanlar işlem yapmaya son vermem gerektiğini söylüyor mu?

*Daha fazla kaybetme acısı, kazanmanın verdiği tatminden daha mı büyük?

* Kar zarar oranına göre ruh halim değişiyor mu?

*Bazen sadece can sıkıntısından işlem yaptığım oluyor mu?

*Yapacak işlerim ya da görmem gereken insanlar olsa bile piyasa saatleri dışında da işlem yapıyor muyum?

Bu soruların pek çoğundaki “yatırım/işlem” kelimesini “içki içmek” ve “kumar oynamak” kelimeleri ile değiştirdiğinizde anlamda bir bozukluk olmadığına dikkatinizi çekerim.  Bağımlılığın dinamikleri her yerde aynıdır.  Eğer bu soruların en az üçüne evet yanıtı verdiyseniz, yatırımın sizin için artık bir problem olduğunu söyleyebilirim.

Peki bağımlılık yaratan yatırımla nasıl başa çıkılır? İlk adım sorunu tanımlamaktır ancak ikinci ve en zor adım ise, bu konu hakkında yardıma ihtiyacınız olduğunun farkına varmaktır.  Gururumuz bize bu sorunla irade gücümüzle başa çıkabileceğimiz söyler ancak irademiz, bağımlılığın neden olduğu sonuçları önleyecek kadar güçlü olsaydı ilk başta bağımlılık durumu ortaya çıkmazdı.

Bağımlılığınızla başa çıkabileceğinizi düşünmek inkar yöntemidir.

Bu nedenle Adsız Alkoliklerin, alkole karşı güçsüz olduklarını kabul etmeleri çok önemli bir adımdır.

Adsız Alkolikler, içki sorunu ile ilgili olarak karşılıklı destek kullanır ve amaç olarak da alkolden tamamen uzak durmayı savunur.

Kitaplar, kişisel yardım grupları ve danışmanlık hizmetleri ile, bağımlılık davranışlarınızı yöneten düşünce ve davranış modellerini tanımlayabilirsiniz.  Aynı zamanda bir an önce ihtiraslarınızı tanımlamayı öğrenebilir ve bunları üretici bir şekilde kullanmak üzere yönlendirirsiniz.

Herşeyden önce, hayatınız üzerinde kontrolü yeniden sağlar ve bağımlılığın olumsuz sonuçlarını ortadan kaldırabilirsiniz.

Eğer işlem konusunda kendinizi kontrol edemiyorsanız duygusal, finansal ve sosyal sonuçların giderek arttığını görecek ve bunun aslında yatırım tutkusu olmadığını anlayacaksınız.  Bunun adı bağımlılıktır.

Yapmanız gerekenler:

1) Hesabınızı kapatın

2) Yardım alın

Bunu kendiniz, maddi durumunuz ve sevdiğiniz insanlar için yapın. Bağımlılığı kontrole dönüştürün. Bu, yapacağınız en iyi yatırım olacaktır.
Biyografi

Brett N. Steenbarger, Ph.D. Syracuse’daki SUNY Upstate Tıp Fakültesinde psikiyatri ve davranış bilimi dalında doçent profesör doktordur ve The Psychology of Trading (Wiley, 2003)’in yazarıdır.  Chicago’daki Kingstree Trading, LLC için yatırımcı gelişimi yöneticisi olarak, sayısız profesyonel yatırımcı ve yatırımcılar için kordine eğitim programlarına danışmanlık yapmıştır.  hisse endeksi aktif yatırımcısı olarak, Brett istatistik bazlı örnek tahakkukları gün içi yatırım için kullanmaktadır.  Brett, yatırımcılara herhangi bir ticari hizmet sunmamaktadır ancak www.brettsteenbarger.com adresindeki yatırım günlüğünde pek çok makalesi bulunmaktadır.

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.

Kudret Ayyıldır

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD

Önceki yazıyı okuyun:
ADX’in Doğru Kullanımında Yön Esastır (Chuck LeBeau)

Bir çok teknik analistin bildiği gibi, ADX trend ölçen bir göstergedir. Ancak bu göstergenin işini doğru yapabilmesi için doğru olarak...

Kapat