Ali Çakıroğlu: (Avru)Pan’in Labirenti…

Guillermo del Toro’nun 2006 yilinda cektigi “Pan’in Labirenti” filminin girisinde anlatilan peri masalinda, yeralti dunyasinin guzeller guzeli prensesi Moanna, yerin ustundeki dunyaya iliskin buyuk bir merak icindedir. Bir gun Prenses, tum cesaretini toplayarak, yeryuzune cikar. Ancak isigi hic gormemis Moanna, gunesle ilk tanismasinda kor olur; ve aldigi ilk nefes hafizasini kaybetmesine neden olur. Kor ve hafizasini kaybeden guzel Prenses bir sure sonra hastalanir. Yeralti dunyasinin krali olan babasi da o gunden sonra bircik kizi Prenses Moanna’nin ruhunun yeniden yeralti dunyasina gelecegi gunu beklemektedir.
Global piyasalardaki durum da bir bakima “Pan’in Labirenti”ndeki giris hikayesine benziyor. Avrupa Birligi (nam-i diger Euro bolgesi) liderleri “Euro” tarihinin ilk borc kriziyle bas etmeye calisirken, piyasa oyunculari finans sisteminin “normale” donecegi gunleri bekliyor.
Avrupa borc krizine iliskin “somut” bir cozumun gelebilecegi beklentileriyle yukselen global piyasalar, bu sabaha karsi sona eren Avrupa Birligi liderler zirvesinden gelen ilk aciklamalar sonrasinda hayal kirikligina ugrarken, piyasalarda “katalizor” etkisi yaratacak haber / aciklamalar da gun gectikce azaliyor.
Avrupa Birligi liderler zirvesinden gelen taslak sonuc bildirgesine gore, 27 Avrupali lider butce harcamalarinda daha kontrollu olmak ve Avrupa Istikrar Fonu’nu erken devreye sokmak konusunda mutabakata varirken, “mali entegrasyon”un (kamu harcamalarinin Avrupa Birligi’nin kuracagi bir komisyon tarafindan denetlenmesi) onunu acacak Avrupa Birligi’nin ana sozlesmesinde degisiklik konusunda uzlasma saglanamadi. Bununla birlikte, “mali entegrasyon” konusunda 23 Avrupa Birligi uyesi ulke ile muzakerelere devam edilecegi ifade edilirken, muzakerelerin Mart 2012’ye kadar tamamlanmasinin amaclandigi belirtildi.Avrupa Istikrar Fonu’na (ESM) banka lisansi verilmesi konusunda da uzlasma saglanamadigi ifade edilirken, bu fona saglanacak sermayeye iliskin detaylarin 2012’nin ortalarinda belli olacagi ifade edildi. Bununla birlikte Avrupa Istikrar Fonu’nun Temmuz 2012 ile birlikte faaliyete gecirilmesinin amaclandigini belirtildi. Son olarak, Avrupa Birligi’nin IMF’ye EUR 200bn’lik ek fonlama konabilecegi ifade edilirken, bu konunun da onumuzdeki 10 gun icinde netlesecegini belirtildi.
Avrupa tarafinda takip edilen diger bir gelisme Avrupa Merkez Bankasi’nin faiz toplantisi olurken, Banka politika faizini 25 baz puan indirerek, %1.00 seviyesine cekti. Faiz toplantisi sonrasinda basin toplantisi duzenleyen Avrupa Merkez Bankasi Baskani Mario Draghi, 25 baz puanlik faiz indiriminde, onumuzdeki donemde ekonomik aktiviteye iliskin artan kaygilarin etkili oldugunu ifade ederken, enflasyona iliskin risklerin sinirli oldugunu belirtti.
Bununla birlikte Draghi, Avrupa bankacilik sistemini desteklemek adina Avrupa Merkez Bankasi (1) bankacilik sistemine likidite penceresinden saglanan fonlamanin vadesini 36 aya kadar uzattigini (ilk ihale 21 Aralik’ta yapiliyor), (2), bankalara likidite saglamak adina uyguladigi teminatlari gevsettigini (minimum “A” notuna sahip varliga dayali menkul kiymetler ve belirli kriterleri karsilayan banka kredileri de teminat kapsamina alindi), (3) bankalarin %2 seviyesinde bulunan zorunlu karsilik oranini %1’e cektigini (18 Ocak 2012 itibariyle yururluge girecek) acikladi.
Soru cevap bolumunde, bugun alinan faiz indirim kararinin “oy birligi” ile alinmadigini belirten Draghi, politika faizlerinde daha fazla indirim dusunmediklerini ifade ederek yeni faiz indirimlerinin olmayabilecegini isaret etti. Draghi, Avrupa Birligi liderler zirvesinden “mali birlik” konusunda somut kararlar cikmasi durumunda ek parasal genisleme dusunmediklerini belirtirken, gectigimiz hafta yaptigi aciklamanin “yanlis algilanmis” olabilecegini belirtti.
Hatirlanacagi uzere ajanslarda yer alan haberlere gore, Avrupa Merkez Bankasi Baskani Draghi gectigimiz hafta yaptigi konusmasinda, Avrupa Bolgesi’nde “mali entegrasyon”un (kamu harcamalarinin Avrupa Birligi’nin kuracagi bir komisyon tarafindan denetlenmesi) saglanmasi durumunda Avrupa Merkez Bankasi’nin oyun alaninin genisleyecegini ifade eden aciklamalarda bulunmustu.
Bunlarin disinda bu haftanin one cikan diger bir onemli gelismesi de uluslararasi kredi derecelendirme kurulusu S&P’nin Avrupa’ya iliskin yaptigi aciklamalar oldu. S&P, aralarinda Almanya ve Fransa’nin da bulundugu Avrupa Bolgesi’nin Euro kullanan 15 ekonomisinin kredi notlarini asagi yonlu revize etmek uzere “negatif” izlemeye aldigini aciklarken, 9 Aralik’ta yapilacak olan Avrupa Bolgesi liderler zirvesinden tatmin edici sonuclar cikmamasi durumunda not indirimlerinin baslayabilecegi uyarisinda bulundu. S&P, Avrupa bolgesinde “sistemik risk”lerin arttigini ifade ederken, cozum konusunda gec kalinmasinin Euro acisindan ciddi tehlikeler yarattigi ifade edildi.
Turkiye tarafinda bu hafta Kasim ayi enflasyon rakamlari ile Ekim ayi sanayi uretim rakamlari takip edildi.
Kasim ayi TUFE enflasyonu %1.7 artarak %1.2 olan piyasa beklentilerinin uzerinde gerceklesirken, yillik TUFE enflasyonu gectigimiz senenin dusuk bazina bagli olarak %9.5 seviyesine (Ekim %7.7) yukseldi. Bu arada UFE enflasyonu da Kasim’da %0.6 artis kadederken, yillik enflasyon Ekim ayindaki %12.6’dan Kasim’da %13.7’ye yukseldi. Detaylara bakildiginda beklentilerin uzerinde gelen TUFE enflasyonunda beklentilere gore gorece yuksek artis kaydeden gida fiyatlari ile mevsimsel faktorlerin bir kademe uzerinde artan giyim grubu fiyatlarinin etkili oldugunu goruyoruz. Gida grubu fiyatlari, islenmemis gida fiyatlarindaki aylik %4.6’lik artisa da bagli olarak %3.3 artarken, manset enflasyona 0.9 puanlik katki yapti. Bununla birlikte giyim grubu fiyatlari da aylik %5.6 artarken, TUFE enflasyonuna katkisi 0.4 puan oldu.
Kasim ayi enflasyon verileri kurun enflasyona geciskenliginin ongorulenden cok daha yuksek oldugunu gosterirken, Merkez Bankasi’nin %8.3’luk yil sonu enflasyon tahmininin belirgin olarak asilacagina referans veriyor. Bununla birlikte, gerek kur hareketlerinin enflasyona geciskenliginin gecikmeli olmasi, ve gerekse gida fiyatlarindaki bozulma egiliminin onumuzdeki donemde de surecegine iliskin beklentimiz, enflasyon tarafinin, 2012’nin ozellikle ilk yarisinda, cok da parlak olmayabilecegine isaret ediyor. Buna bagli olarak enflasyondaki yukselis egiliminin onumuzdeki aylarda da devam etmesini beklemekle birlikte, manset enflasyonda cift haneli seviyelere bir adim daha yaklastigimizi dusunuyoruz.
Ekim ayi sanayi uretimi gectigimiz senenin ayni donemine gore %7.3 artis kaydederken, %4.6 olan piyasa beklentilerinin belirgin uzerinde gerceklesti. Bununla birlikte, mevsim ve takvim etkilerinden arindirilmis sanayi uretimi da bir onceki aya gore kayda deger %4.4 artarken, ekonomik aktivitedeki toparlanma hizinin yilin son ceyregine girilirken ivme kazandigina referans verdi. Detaylara bakildiginda sanayi uretiminda kaydedilen yillik artista gerek ara mali ve gerekse sermaye mali uretiminde gorulen guclu artislarin etkili oldugunu goruyor. Ara mali uretimi gectigimiz senenin ayni donemine gore %8.0 artarken, toplam sanayi uretimine yaklasik olarak 3.0 puanlik katki sagladi. Bununla birlikte sanayi mali uretimi de yillik %8.9 artis kaydederken, sanayi uretimine katkisi yaklasik 1.4 puan oldu. Ara mali uretiminde yillik bazda gorulen guclu buyume ekonomik aktivitenin onumuzdeki aylarda da guclu olacagina isaret ederken, sermaye mali uretimindeki artis yatirim talebinin guclu devam ettigine referans veriyor.
Ekim ayi sanayi uretim rakamlari ekonomik aktivitenin yilin son ceyregine guclu bir baslangic yaptigina referans veriyor. Bununla birlikte, Kasim ayina iliskin aciklanan oncu gostergeler (kapasite kullanim orani, reel kesim guven endeksi, ihracat vs.) ekonomik performansin gorece guclu devam ettigine isaret etmekle birlikte, sanayi uretimindeki yillik artis hizinin Kasim’da gorece yavaslayabilecegini tahmin ediyoruz.
Avrupa borc krizine iliskin gelismelerin bir kez daha piyasalarin yonu konusunda belirleyici olacagi bir haftaya girilirken, piyasa oyuncularinin takip edecegi en onemli olgun sorunlu Avrupa ekonomilerindeki faizlerin genel seviyesi olacak. Bu baglamda Italya, Ispanya ve Belcika’nin duzenleyecegi borclanma ihalelerinde olusacak faizler yakindan takip edilecek.

Bunun disinda Fed’in faiz toplantisi da piyasa oyuncularinin onumuzdeki hafta takip edecegi gelismelerden olurken, piyasa beklentileri Fed’in mevcut politika faizinde degisiklige gitmeyecegine isaret ediyor. Bununla birlikte Fed’in faiz kararina ek olarak, parasal genislemeye iliskin verecegi sinyaller de yakindan takip edilecek.
Veri aciklamasi olarak uretim verilerinin on plana ciktigi haftada, Avrupa bolgesinde Aralik ayi oncu PMI endeksleri ile ABD’de Kasim ayi sanayi uretim verisi takip edilecek. Bununla birlikte, ABD’de aciklanacak olan perakende satislar verisi de piyasa oyuncularinin takip edecegi bir diger veri aciklamasi olacak.
Global piyasalardaki zayif egilimin onumuzdeki haftaya tasinacagini dusunmekle birlikte, ozellikle Avrupa’da ekonomideki yavaslamanin tahmin edilenden daha da sert olduguna referans verecek verilerin gelmesi durumunda global piyasalardaki satis egiliminin belirginlesebilecegini dusunuyoruz. Buna bagli olarak USD’nin diger gelismis ulke para birimleri karsisinda deger kazanabilecegini tahmin ederken, USD lehine bekledigimiz harekete ragmen, altin fiyatlarindaki asagi yonlu hareketlerin sinirli kalabilecegi kanaatindeyiz.
Turkiye tarafinda veri aciklamalarinin one cikacagi haftada piyasa oyuncularinin takip edecegi en onemli veri aciklamalari 3. ceyrege iliskin buyume rakamlari ile Ekim ayi odemeler dengesi istatistikleri olacak gorunuyor.
Ucuncu ceyrege iliskin piyasa beklentisi yillik %6.7’lik bir artisa isaret ederken, biz verinin piyasa beklentilerinin uzerinde gelebilecegini dusunuyoruz. Hatirlanacagi uzere,  ortalama sanayi uretimi, 2011’in ucuncu ceyreginde, yillik %7.6 seviyesinde artis kaydederken, ekonomik aktivitenin uretim tarafinda guclu olduguna referans vermisti. Ve fakat, mevsim ve takvim etkilerinden arindirilmis buyume verisinin bir onceki ceyrege gore hafif gerileyebilecegini (beklentimiz %0.3 – %0.5’lik bir gerileme) hatirlatiyoruz.
Bunun disinda cari acik icin piyasa beklentileri USD 4.8bn seviyesinde bulunurken, biz de cari acigin piyasa beklentilerine paralel, USD 4.8 – 5.0bn seviyelerinde gerceklesecegini dusunuyoruz. Beklentilerimiz dahilindeki gerceklesmeler 12 aylik kumulatif cari acik rakamini Eylul ayindaki USD 77.5bn’dan Ekim’de USD 79.1bn’a tasiyor olacak. Bu da GSYIH’ya oranla %10.5′lik bir seviyeye isaret ediyor. Ekim ayi ile birlikte cari acik tarafinda en yuksek seviyelere ulasmis olabilecegimizi tahmin ediyoruz. Bununla birlikte, Kasim – Aralik aylarinda 12 aylik kumulatif cari acigin yatay ve/veya hafif gerileyebilecegini dusunuyoruz.
Global piyasalardaki hareketlerin Turkiye piyasalarinin yonu konusunda temel belirleyici olacagini dusunmekle birlikte, veri aciklamalarinin da piyasa oyunculari tarafindan yakindan takip edilecegini hatirlatiyoruz.
Normal sartlar altinda (basincin 1 atm, sicakligin 0 celcius derece oldugu durumda) beklentilerin uzerindeki buyume verisinin piyasalarda “costurucu” etkisi olmasi beklenebilir. Ancak biz, ic talep kaynakli guclu buyume verisinin piyasalar tarafindan “negatif” algilanabilecegini dusunuyoruz. Zira, guclu buyume verisi Merkez Bankasi’nin uyguladigi “ortodoks olmayan” para politikasini bir kez daha sorgular hale getirebilir. Bildiginiz uzere, cari acik tarafinda devam eden bozulmaya, ve enflasyonda gelinen seviyelere ragmen Merkez Bankasi gunluk likidite yonetimiyle para politikasini kontrol etmeye ve ekonomiyi sogutmaya devam ediyor. Buna ek olarak, 12 aylik kumulatif cari aciktaki bozulma hizinda bekledigimiz yavaslamaya ragmen gelinen seviyelerin yuksek olmasi da yine piyasalari rahatsiz edebilecek bir gelisme olarak karsimiza cikiyor. Sonuc itibariyle, aciklanacak verilerin piyasalar uzerinde “bozucu” bir etki yapabilecegini hatirlatalim. Buna bagli olarak veri aciklamalari sonrasinda Turk lirasindaki deger kaybinin belirginlesmesi beklenebilir.
12 Aralik 2011 – Pazartesi
10:00 – Turkiye buyume, 3. ceyrek (Bekl.: %6.7)
10:00 – Turkiye cari acik, Ekim (Bekl.: USD 4.8bn)
13 Aralik – Sali
11:30 – Ingiltere TUFE enflasyonu, Kasim
12:00 – Almanya ZEW anketi, Aralik
15:30 – ABD perakende satislar, Kasim (Bekl.: %0.6)
17:00 – ABD is dunyasi stoklari, Ekim (Bekl.: %0.3)
21:15 – ABD FOMC toplantisi, faiz karari (Bekl.: %0.00 – %0.25)
14 Aralik – Carsamba
11:30 – Ingiltere issizlik orani, Ekim
12:00 – Avrupa bolgesi sanayi uretim endeksi, Ekim (Bekl.: %-0.3)
15:30 – ABD ithalat fiyatlari endeksi, Kasim (Bekl.: %0.9)

  
15 Aralik – Persembe
10:00 – Turkiye issizlik orani, Eylul
11:00 – Turkiye merkezi hukumet butcesi, Kasim
10:30 – Almanya PMI imalat ve PMI hizmetler, Aralik
11:00 – Avrupa bolgesi PMI imalat ve PMI hizmetler, Aralik
11:30 – Ingiltere perakende satislar, Kasim
12:00 – Avrupa bolgesi TUFE enflasyonu, Kasim
15:30 – ABD UFE enflasyonu, Kasim (Bekl.: %0.2)
16:15 – ABD sanayi uretimi ve kapasite kullanim orani, Kasim (Bekl.: %0.2 & %77.9)
17:00 – ABD Philadelphia Fed imalat endeksi, Aralik (Bekl.: 5.0)

 
16 Aralik – Cuma
10:00 – Turkiye tuketici guven endeksi, Kasim
12:00 – Avrupa bolgesi dis ticaret dengesi, Ekim
15:30 – ABD TUFE, Kasim (Bekl.: %0.1)
19:00 – ABD Fed uyesi Fisher ekonomik gorunum uzerine konusuyor

Ali Cakiroglu
HSBC Private Bank

Add a Comment

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.

Kudret Ayyıldır

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD

Önceki yazıyı okuyun:
Ali Çakıroğlu: Ne Yazmistik?

“Ilk gelen haberlere gore 27 Avrupali lider butce harcamalarinda daha kontrollu olmak ve Avrupa Istikrar Fonu’nu erken devreye sokmak konusunda...

Kapat